Mitologia i totemy

Zwykły wpis

Wczoraj była piękna niedziela. Nic tylko jechać na plażę albo w jakiś niepoznany jeszcze kawałek naszej pięknej wyspy. Niestety tak się złożyło, że padł nam samochód i weekend był stracony. W związku z tym postanowiliśmy powłóczyć się trochę po Noumei. Centrum miasta było totalnie opustoszałe. Wszystkie sklepy pozamykane, nikt nie pracuje, nie trzeba chodzić do szkoły, piękny wolny dzień można spędzić przecież na plaży. Na szczęście Muzeum Nowej Kaledonii było otwarte!

Muzeum trochę zakurzone i eksponaty leżały w półmroku, ale nie brakowało przy nich opisów i paru legend Kanaków. W wielkiej sali natrafiliśmy na typową kanakową chatę wyłożoną matami z pandanusa i palmy kokosowej, gdzie mogliśmy usiąść i słuchać różnych opowieści wyświetlanych na telewizorze.

Przed chatą stało chyba dwadzieścia różnych totemów, symboli plemiennych, figur-strażników chaty i oraz elementów dekoracyjnych.

Jak już opowiadał mi jeden Kanak na Ile des Pins (Wyspa Sosen), chata zbudowana jest wokół głównego pala usytuowanego na środku, na którym wisi figurka strażnika. Dookoła poustawiane są mniejsze pale wspierające konstrukcję, a każdy z nich udekorowany jest symbolami rodu znajdującego się w danym plemieniu. W ten sposób bardzo symbolicznie ukazane jest życie społeczne w danym plemieniu: wódz jest głową plemienia, ale musi być wspierany przez rody. Chaty Kanaków są dość wysokie i mają formę stożka. Na samym czubku chaty wodzowskiej można zauważyć strzałę szczytową, która symbolizuje obecność wodza, a z praktycznego punktu widzenia, spina słomę położoną na chacie.

Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Nowej Kaledonii

W górnej części chaty, przy sklepieniu, jest miejsce duchów, mistyczna część życia Kanaków.

Rózne przedmioty były ukazane w gablotach muzeum, te codziennego użytku, i te używane od święta, do różnych ceremonii, tańców, czy obrządków.

Był jednak jeden przedmiot, którego historia najbardziej mnie zaciekawiła. Rzeźba noworodka.

Ze zbiorów Muzeum Nowej Kaledonii

Na szczęście udało mi się znaleźć zdjęcie tego samego przedmiotu na stronie muzeum (powyżej). Dla ciekawych, parę innych przedmiotów do obejrzenia tutaj: http://www.museenouvellecaledonie.nc/portal/page/portal/smp/expositions/expos_perm/objets_phares

 

Historia dość smutna, ale warta opowiedzenia. Kiedy kobieta Kanak jest w ciąży, tradycyjnie planuje się, że urodzi dziecko w chacie. Dziecko będące w brzuchu mamy nie ma jednak duszy. Mówi się, że dusza, tzw. „u” w języku drehu (z wyspy Lifou) opuszcza ciało zmarłego i dołącza do świata duchów, aż do momentu, gdy jest potrzebna by wejść w ciało dziecka. Proces ten zaczyna się, gdy kobiecie odchodzą wody, ale dusza zamieszkuje ciało noworodka dopiero od jego pierwszego krzyku. Przed tym momentem dziecko uznaje się za nieżywe (!!!). Na tym jednak się nie kończy. Dziecko oczywiście używa różnych dźwięków i specyficznego dla dzidziusiów gaworzenia. Nie jest to jednak jakieś tam nieznaczące trenowanie różnych głosek przez dziecko, a niezrozumiały dla ludzi język duchów. Dlatego też noworodek patrzy w górę, w część duchową chaty, gdyż jego duch tęskni za pozostałymi i nie chce zostać w świecie śmiertelników. Zadaniem matki jest zajęcie dziecka tak, by zaczęło spoglądać w jej stronę i przyzwyczajać się do ludzi. Czy nie jest to piękna historia? No ale nie wytłumaczyłam statuetki noworodka. Otóż, w przypadku, gdy matka umrze przy porodzie i zostawi za sobą żywego noworodka, Kanakowie chowają ją z taką statuetką dziecka w ramionach, by oszukać jej duszę. W ten sposób zmarła matka nie będzie wzywać duszy swojego dziecka z powrotem do świata duchów, gdyż będzie przekonana, iż trzyma swoje dziecko w ramionach. Brrr…

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s